Co zrobić po wycieku danych
Po dużym wycieku najtrudniejsze jest ustalenie, od czego zacząć i komu w ogóle zaufać. Ta strona układa to w kolejność: najpierw jeden ruch, który realnie ogranicza szkody, potem bezpieczna weryfikacja w oficjalnym serwisie, na końcu nawyki na kolejne miesiące. Hasło da się zmienić w minutę, numeru PESEL i historii leczenia - nie, i to ta różnica decyduje o kolejności kroków.
Nie pytamy Cię o numer PESEL, adres e-mail ani numer telefonu. Ta strona niczego nie sprawdza i niczego nie wysyła - pokazuje, gdzie sprawdzić i co zrobić.
Jak odróżnić oficjalny serwis od fałszywej strony
Gdy oficjalny serwis jest przeciążony, a miliony osób szukają odpowiedzi, powstają fałszywe strony zbierające dane. Różnica jest jedna i łatwo ją zapamiętać.
Prawdziwy serwis rządowy
- Każe Ci się zalogować przez węzeł krajowy - aplikacją mObywatel, bankowością elektroniczną, e-dowodem albo profilem zaufanym.
- Nie ma pola, w które wpisuje się numer PESEL.
- Działa pod adresem bezpiecznedane.gov.pl, czyli w domenie gov.pl.
- Jest bezpłatny i nie prosi o płatność ani o kod BLIK.
Fałszywa strona
- Prosi o wpisanie numeru PESEL wprost do formularza, żeby sprawdzić, czy jesteś na liście.
- Naciska terminem i każe działać natychmiast.
- Stoi pod adresem, który tylko przypomina domenę gov.pl.
- Po sprawdzeniu proponuje płatną ochronę albo prosi o dane karty.
Nikt wiarygodny nie potrzebuje Twojego numeru PESEL wpisanego w formularz, żeby powiedzieć Ci, że ten numer wyciekł.
Gdzie sprawdzić oficjalnie
Serwis bezpiecznedane.gov.pl prowadzi Ministerstwo Cyfryzacji razem z NASK i CERT Polska, a korzystanie z niego jest bezpłatne. Wynik zobaczysz dopiero po zalogowaniu przez węzeł krajowy i to nie jest utrudnienie, tylko sens tego rozwiązania: serwis, który zbierałby numery PESEL wpisywane do formularza, sam stałby się kolejną dużą bazą wrażliwych danych do obrony.
Co serwis weryfikuje po zalogowaniu
- numer telefonu
- adres e-mail
- login
- numer PESEL
Co jeszcze znajdziesz w oficjalnym serwisie
- Baza wiedzy - podstawowe informacje, reakcja na wyciek danych, bezpieczeństwo w sieci i zgłaszanie incydentów
- Historia wycieków - lista serwisów, z których wyciekły dane
Najświeższych incydentów możesz w nim jeszcze nie znaleźć.
Jeśli po dużym wycieku serwis okaże się przeciążony i zamiast wyniku pokaże komunikat o przerwie technicznej, wróć do niego później - nie szukaj zamienników w wynikach wyszukiwania, bo to właśnie w takich momentach powstają fałszywe strony.
Lista kroków
Zaznaczaj kolejne kroki. Postęp zostaje w pamięci Twojej przeglądarki, więc możesz zamknąć stronę i wrócić tu później.
Ukończono 0 z 10 kroków
Dziś, w pierwszej kolejności
-
Zastrzeż numer PESEL
Pojedynczy ruch o największym efekcie. Od 1 czerwca 2024 roku banki mają obowiązek weryfikować status zastrzeżenia, więc zastrzeżony numer utrudnia zawarcie umowy kredytu na Twoje dane. Zrobisz to przez aplikację mObywatel, bankowość elektroniczną albo w dowolnym urzędzie gminy. Usługa jest bezpłatna, a zastrzeżenie można cofnąć na czas, w którym sam bierzesz kredyt.
Zastrzeż PESEL na gov.pl -
Sprawdź, czy Twoje dane są w wycieku
Wyłącznie w oficjalnym serwisie i wyłącznie po zalogowaniu. Jeśli serwis jest przeciążony, spróbuj później zamiast szukać zamienników - w trakcie dużego wycieku fałszywe strony powstają szybciej, niż wraca oryginał.
Otwórz bezpiecznedane.gov.pl -
Zmień hasła tam, gdzie się powtarzają
Wyciek z jednego serwisu robi się groźny wtedy, gdy to samo hasło otwiera kolejne konta. Zacznij od poczty i bankowości - skrzynka pocztowa odzyskuje dostęp do całej reszty, więc to ona jest najcenniejsza dla atakującego.
Zobacz, jakie hasła są najczęściej łamane -
Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe
Przede wszystkim na poczcie i w bankowości. Nawet poprawne hasło nie wystarczy, gdy do logowania potrzebny jest drugi składnik. Aplikacja generująca kody jest odporniejsza niż kod SMS, bo numeru telefonu da się przejąć.
W tym tygodniu
-
Ustal z bankiem zasady kontaktu
Dowiedz się, w jaki sposób bank kontaktuje się z klientami i o co nigdy nie zapyta przez telefon. Ta wiedza ratuje później rozmowę, w której ktoś zna Twoje dane, brzmi wiarygodnie i prosi o potwierdzenie czegokolwiek.
-
Sprawdź, czy ktoś nie wziął zobowiązania na Twoje dane
Raport z Biura Informacji Kredytowej pokazuje zapytania kredytowe i zobowiązania zapisane na Twoim numerze PESEL. Część usług monitorowania jest płatna - zastrzeżenie numeru PESEL działa niezależnie od nich i jest bezpłatne.
-
Ostrzeż bliskich, zwłaszcza starszych
Rozmowa, w której dzwoniący zna nazwisko lekarza i nazwę przyjmowanego leku, brzmi przekonująco jak nigdy dotąd. Krótka rozmowa z rodzicami i dziadkami o tym, że taka wiedza niczego nie potwierdza, działa lepiej niż jakiekolwiek ustawienie w telefonie.
Na stałe
-
Sprawdzaj, kto do Ciebie dzwoni
Numer na wyświetlaczu da się podszyć. Jeśli rozmowa dotyczy pieniędzy, danych albo leczenia, rozłącz się i oddzwoń na numer z oficjalnej strony instytucji, nigdy na ten z wiadomości.
Sprawdź operatora numeru -
Zanim klikniesz link, sprawdź domenę
CSIRT NASK prowadzi publiczną listę domen wykorzystywanych do wyłudzeń, aktualizowaną wielokrotnie w ciągu doby. Jeśli adres jest na liście, sprawa jest przesądzona.
Zobacz listę ostrzeżeń -
Zgłaszaj próby wyłudzenia
Zgłoszenie do CERT Polska jest bezpłatne i nie wymaga konta. Potwierdzona domena trafia na listę ostrzeżeń, a wtedy najwięksi operatorzy zaczynają ją blokować swoim klientom - Twoje zgłoszenie chroni kolejne osoby.
Zgłoś incydent
Czego nie robić
- Nie wpisuj numeru PESEL na stronach obiecujących sprawdzenie wycieku. Oficjalny serwis tego nie wymaga.
- Nie klikaj linków z SMS-ów i e-maili o wycieku, nawet jeśli wyglądają na wiadomość z urzędu, przychodni albo banku. Adres wpisz w przeglądarce ręcznie.
- Nie oddzwaniaj na numer podany w podejrzanej wiadomości. Numer bierz z oficjalnej strony instytucji.
- Nie płać za usunięcie danych z wycieku. Nikt tego nie zagwarantuje, bo raz skopiowana baza krąży dalej.
- Nie odpuszczaj, gdy temat zniknie z nagłówków. Wykradzione bazy bywają wykorzystywane falami przez wiele miesięcy.
Najczęstsze pytania
Nie. Nie prowadzimy bazy wycieków i nie prosimy o żadne dane osobowe. Jedynym oficjalnym miejscem sprawdzenia jest serwis bezpiecznedane.gov.pl prowadzony przez Ministerstwo Cyfryzacji wspólnie z NASK i CERT Polska.
Nie. Zastrzeżenie numeru PESEL i cofnięcie zastrzeżenia są bezpłatne, zarówno przez internet, jak i w urzędzie gminy.
Od 1 czerwca 2024 roku banki mają obowiązek weryfikować status zastrzeżenia numeru PESEL. Zastrzeżony numer utrudnia zawarcie umowy kredytu na Twoje dane. Zastrzeżenie można cofnąć na czas, w którym sam zaciągasz zobowiązanie.
Serwis, który zbierałby numery PESEL wpisywane do formularza, sam stałby się dużą bazą wrażliwych danych do obrony. Logowanie przez węzeł krajowy potwierdza tożsamość bez tworzenia takiej bazy - i przy okazji daje najprostszy test wiarygodności: fałszywa strona prosi o numer, oficjalna o zalogowanie.
Nie. Hasło da się zmienić w minutę, numeru PESEL i historii leczenia - nie. Po takim wycieku liczy się zastrzeżenie numeru PESEL oraz długotrwała ostrożność wobec telefonów i wiadomości powołujących się na Twoje dane medyczne, bo to one uwiarygodniają oszusta.
Nie. Oficjalny serwis nie ma pola do wpisania numeru PESEL - weryfikacja następuje po zalogowaniu przez węzeł krajowy. Strona, która prosi o wpisanie numeru PESEL do formularza, nie jest oficjalnym serwisem.
Zastrzeż numer PESEL - to działanie jest niezależne od sprawdzenia wycieku i nie wymaga oficjalnego serwisu. Do samego sprawdzenia wróć później.
Potrzebujesz wsparcia specjalisty?
Narzędzie pokazuje, jak wygląda problem. Jeśli chcesz, żeby ktoś się nim zajął, w katalogu znajdziesz polskie firmy z kategorii Monitoring i SOC.
Cyber Katalog nie prowadzi bazy wycieków i nie sprawdza niczyich danych. Ta strona zbiera w jednym miejscu oficjalne kanały - serwis bezpiecznedane.gov.pl prowadzony przez Ministerstwo Cyfryzacji, NASK i CERT Polska oraz usługę zastrzeżenia numeru PESEL na gov.pl. Postęp na liście kroków zapisuje się wyłącznie w pamięci Twojej przeglądarki i nie trafia na nasz serwer.